| Egia esan, Joan Iturralde Juan Jose Usabiaga Irazustabarrena
Jn.aren izengoitia da, Beasaingo Altamira baserrian jaioa berau
1897ko maiatzaren 20an. Iturralde izen hori, haurtzaroan gogo-gogokoa
zuen jaiotetxeko jabetzetako batetik hartu zuen.
Lehen mailako ikasketak Loinazko San Martin ikastetxean egin ondoren,
11 urte zituela apaizgoa ikastera joan zen Tolosako Sakramendiarretara,
auzoko Zunzunegi baserriko bere lagun Martin Oyarbiderekin. Apaiztu
ondoren, Filosofia eta Teologian doktoretza egin zuen Erromako Aingeru
Unibertsitatean, "suma cum laude" kalifikapen onenaz.
Irakaskuntza lanetan ihardun zuen bere ordenaren hainbat egoitzetan,
Frantzian, Argentinan eta Tolosan.
Azken egoitza honetan harrapatu zuen 1936ko altxamendu militarrak,
eta ebanjelioa armen indarrez ez, baizik eta zuzentasunean oinarriturik
irakatsi behar zela defenditzeagatik, preso hartu eta Ondarretako
kartzelara eraman zuten 1937ko maiatzaren 16an, eta han, beste apaiz
batzuekin, inkomunikaturik egon zen egoera jasangaitzean. Egun batez,
askapena sinarazi zioten, baina autoan mugaraino eraman eta Frantziako
lurraldean utzi zuten, esanez: "Orain ahal duzuna egin ezazu",
eta hilko zuten mehatxua egin zioten berriro bere lurraldera itzultzen
bazen.
Orduan erabaki zuen bere lagunei kartzelan emandako hitza betetzea:
alegia, Francoren gurutzadaren katolikotasunari buruzko egia munduari
azaltzea. Eta lekukotasunak eta agiriak biltzen hasi zen, aldi berean
apaiz-lanak eginez abade gisa Josse izeneko Frantziako herri txiki
batean, bigarren mundu-gerra garaian.
Gerra amaitu ondoren, kontsulgoaren bidez pasaportea eskuratu eta
Espainiara sartu ahal izan zen. Handik aurrera hamaika bidaldi egin
zituen bere Frantziako egoitzatik Espainiako hainbat eta hainbat
leku ezberdinetara, agiri ugari bilduz, eta horrela "El Catolicismo
y la Cruzada de Franco" izeneko lana bukatu ahal izan zuen,
hiru tomotan, 1978ko berrargitalpenean bi tomotan argitaratu zena,
"La guerra de Franco, los Vascos y la Iglesia" izenburuaz.
Obra hori Frantzian argitaratu zen, beharrezkoak ziren eliz--baimenak
zituela, berrogeita hamarreko urteetan, "Editorial Egi Indarra
- Caiga quien caiga" argitaletxearen ardurapean, eta beste
nolanahiko salgaia bailitzan kontrabandistek sartu zuten Espainian,
gero ezkutuan bana zezaten.
Laster jakin zuen poliziak Juan Iturralderen benetako nortasuna,
eta horregatik mugaz honantz etortzeari utzi eta bere Frantziako
egoitzan gelditu behar izan zuen, Espainian askatasun demokratikoak
ezarri ziren arte.
Berak egindako beste lan bat ere argitaratu zen frantsesez, "Jésus
qu'est-il" ("Nor da Jesus") izenburua zuena.
Itzuli zenean, omenaldi beroa eskaini zion Beasaingo herriak, parrokian
elkar-meza nagusia eta Usurbe antzokian ekitaldi akademiko-kulturala
ospatuz, eta horietara apaiz ugari eta euskal politika eta kultur
alorreko pertsona ospetsu asko etorri ziren.
Urteen zamak menderaturik, 84 urte zituela hil zen Iparraldeko Sara
herrian 1981eko azaroaren 1ean. |