Beasaingo historia ekonomikoa burdinarekin batera
dagoela dudaezinezkoa da. Burdingintzak tradizio nabarmena zuen Behen
Erdi Arotik Beasainen. Jadanik XV. mendean Udal-barrutiko Igartza
eta Igartzola aipa ditzakegu.
Beasaingo aldaketen eragile nagusiena burdinaren eraldakuntza edo
siderurgi-matelurgi industria izango da. Trenbide sarearen hedaketak,
aurrerapen teknologikoek eta merkatu berrira egokitu beharrak eragindako
bultzadapean, probintziako lehen burdingintza modernoa sortzen da
Beasainen 1862an.
Lehen lantegi honek, burdingintzarako joera nabarmena zuen, egurrikatzezko
labe garaiak ipiniz, burdin galdatua erabili eta zeharkako galdatze
sistemaren bitartez, burdingozo malguagoa lortu nahi baitzuen. Joera
honek bat egingo du XX. mendean lantegia behin betiko bereiziko duen
joerarekin, hots, trenbiderako gaien eraikuntza, hornigai-ondasunen
ekoizpen arinagoa.
Poliki-poliki, lantegi horren hedaketaz geroztik, eta trenbidearen
garrantzia ere ahaztu gabe, hazkunde ekonomiko eta gizarte bizitzaren
dinamizazio eredu bat sortzen da Beasain eta bere eskualdean, Goierrin,
herriko bizitzaren ikuspegi guztietan hezurmamituko dena: populazioaren
hazkundean, adina, sexua, lan-jarduera eta jatorriari dagokienez populazioaren
egituraketan izandako aldaketetan, merkataritza egituran nahiz jarduera
sozialean, edo laguntza, hezkuntza, kirol, politika eta kultura arloetan
sortutako aldaketetan, etab. |